Aliotti Ailesi’nin; Buca’da iz bırakan bir aile olmadığı bilinir.
Şimdiki Hasanağa Bahçesi’ni 1926’da Sarıgöllü Hasan Ağa’ya satıncaya kadar ailenin kah burada, kah Karşıyaka’da ikamet ettiklerine dair bilgiler var.
Ailenin bilinen en büyüğü Baron Antonio Aliotti. 1814-1889 yılları arasında yaşamış. Bir iddiaya göre, devasa bahçeyi kuran da o. Ancak Albert Aliotti ve sonraki yıllarda Güney Amerika’ya göç eden Arthur Aliotti’nin de bu bahçenin düzenlenmesinde büyük payları var. Aliotti Bahçesi, fazla büyük olmayan iki katlı bir malikane ve özenle düzenlenmiş bahçesi içinde mağaralar, evcil hayvan barınakları ve havuzlar içeriyor. Sonradan Hasan Ağa’yı ve özellikle de kızlarını cezbeden tavus kuşu, tavşan, geyik, karaca gibi irili ufaklı hayvanların doğal ortamda gezercesine bahçede dolaşmaları Bucalılar tarafından da çok iyi bilinir.
HALICILIK YAPTILAR
İtalyan kökenli Aliotti Ailesi’nin İzmir’de halıcılık sektörü ile ilgilendikleri ve kısa adı OCM olan Carpet Manufectures Ltd. adlı şirketi yönettikleri de biliniyor. Şirketin önemli isimlerinden biri de Edoardo Aliotti. Ancak aile, o kadar büyük ve o kadar değişik işlerle ilgilenmeye başlıyor ki, bundan dolayı dünyanın dört bir yanına dağılıyorlar. Carlo Aliotti, İtalya’ya dönüp dış işlerine giriyor, İtalya ve Japonya’da büyükelçilik görevlerinde bulunuyor. İran’a, Avustralya’ya gidenler oluyor. Sonunda Baron Antonio Aliberti’nin İzmir’de kalıp işiyle ilgilenmeyi tercih eden küçük oğlu Ange Aliotti, eşi Marie Ange Aliotti ve kızları Lsette Lewelyn ile o devasa bahçede yaşamlarını sürdürüyorlar. Ta ki 1926 yılı gelene kadar.
KORDON’DAKİ KÖŞKLERİ
Ekonomik güçlüklerle başedemez duruma gelen Ange Aliotti, bu bahçeyi ve köşkü; her şeyiyle Sarıgöllü Hasan Ağa’ya satıyor. Ondan sonra da burası Hasanağa Bahçesi olarak anılıyor. Ange Aliotti ve ailesi, bir süre Birinci Kordon’da; daha sonraları CHP İl binası olarak kullanılan, 1950 yılında da Demokrat Parti döneminde sürdürüyorlar. Bu iki katlı bina, 1950’li yılların ortalarında İzmir Gazeteciler Cemiyeti tarafından satın alınıyor ve 1970 yılında da yıkılarak yerine sekizer katlı iki bina inşa ediliyor. Kamulaştırılan iki katlı villada yaşamlarını sürdürüyorlar.
Alioitti’lerle ilgili bir başka bilgi de Edoardo Alioitti’nin, bir süre şimdiki Uğur Mumcu Caddesi üzerinde bulunan ve Evliyazade’lerin Köşkü’nün tam karşısında yer alan iki katlı bahçeli konutta oturduğu. Bu bina, sonraki yıllarda Işılay Saygın tarafından Edoardo Aliotti’nin varislerinden satın alınmıştı.
Hasanağa Bahçesi, yüzlerce çeşit ağaç ve bitkiyi barındıran bakımlı bir bahçe olarak anılır. Burası daha sonra Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından kamp olarak kullanıldı. İkinci Dünya Savaşı’nda İngiliz casusların burada konuşlandıkları da bilinir.
Şu anda İzmir Büyükşehir Belediyesi mülkiyetinde olan bahçe, Anıtlar Kurulu tarafından koruma altında.
Resim 1: Hasanağa Bahçesi’nin 1926 yılında çekilen bir fotoğrafı.
Resim 2: Aliotti eşi ve çocuklarıyla bahçesinin bir köşesinde.
Resim 3: Aliotti’lerin Buca yılları
Resim 4: 1920’lerin başında köşk bahçesi.